محمد صادق على خان

22

مخازن التعليم ( فارسى )

و مىباشد نزديك موت يازدهم ذنب الفار و آن مانند دم موش مىباشد دوازدهم مسلى و آن مىباشد مانند دو دم موش كه هر دو را از اطراف گنده متّصل سازند سيزدهم ذو الفتره و او آنست كه ساكن شود وقتىكه متوقع بود حركت چهاردهم واقع فى الوسط و او آنست كه حركت كند وقتىكه متوقع شود سكون و اين مجموع دلالت كند بر سوء حال مريض در بول بعد شش ساعت اعتماد بول نمىماند و شيخ بوعلى گفته كه بعد يك ساعت تمام رنگ و قوام بول متغير مىگردد و اجناس ادلّه او نزد شيخ بوعلى و ساير متاخرين هفت‌اند جنس اول‌لونست و آن پنج قسم است 1 اصفر 2 احمر 3 اخضر 4 اسود 5 ابيض قسم اول اصفر برائ او شش طبقه است اول تبنى مانند آب كاه و دلالت كند بر برودت و قلت صفرا دوم اترجى شبيه بلون پوست ترنج و دلالت بر اعتدال كند سوم اشقر و آن زرد مايل بسرخى بود چهارم نارنجى شبيه بلون نارنج و اين سرخ زياده از اشقر بود پنجم نارى و اين سرخ زياده از نارنجى بود و در اين شعاع بود مانند نار و شبيه بود به آبى كه زعفران در آن سائيده باشند ششم احمر ناصع و آن زرد مايل بسرخى بود زياده از نارى شبيه بشعر زعفران اين‌همه دلالت مىكند بر زيادتى حرارت نسبت بمرتبهء كه ما قبل اوست و گاه در امراض حاده بول رقيق و سفيد باشد و اين رديست قسم دوم احمر برائ او چهار طبقه است اول اصهب و آن اول مراتب حمرت بود كه گويا هنوز كامل نشده باشد سبك از رنگ ورد دوم وردى مشابه به گل سرخ سوم احمر قانى كه شديد الحمرة بود چهارم احمر اقتم كه سرخى مائل بسياهى مىباشد مع غبرت مانند سياهى پشت بازو اين‌همه دلالت بر غلبه خون و حرارت مىكند و گاه لون سرخ مىباشد بسبب سردى چنانچه در فالج و سوء القينه و يا بسبب درد كه مقارن آلات بول باشد چنانچه در قولنج و نارى ادل بر حرارت است از احمر قسم سوم اخضر و آن رنگ سبز بود و مراتب آن پنج‌اند يكى فستقى شبيه برنگ پسته دوم نيلنجى شبيه برنگ نيل سوم آسمانگونى شبيه برنگ